Kronika OSP

„OCHRONA ŻYCIA I ZDROWIA LUDZKIEGO ORAZ
DOROBKU MATERIALNEGO I KULTURALNEGO
SPOŁECZEŃSTWA PRZEZ POŻAREM JEST
OBOWIĄZKIEM WSZYSTKICH ORGANÓW WŁADZY
I ADMINISTRACJI PAŃSTWOWEJ, INSTYTUCJI
PAŃSTWOWYCH, JEDNOSTEK GOSPODARKI
USPOŁECZNIONEJ, ORGANIZACJI SPOŁECZNYCH
ORAZ KAŻDEGO OBYWATELA”

/art. 1 – Ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o ochrony przeciwpożarowej/

 

„OCHOTNICZE STRAŻE POŻARNE SĄ ORGANIZACJAMI
SPOŁECZNYMI ZRZESZAJĄCYMI OBYWATELI POLSKICH
GOTOWYCH CZYNNIE I W SPOSÓB ZORGANIZOWANY
UCZESTNICZYĆ W OCHRONIE ŻYCIA, ZDROWIA
I MIENIA OBYWATELI ORAZ MAJĄTKU NARODOWEGO
PRZD POŻAREM”

/art. 30 ust. 1 – Ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o ochronie przeciwpożarowej/

 

„OCHOTNICZE STRAŻE POŻARNE ZRZESZAJĄ SIĘ W ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH”

/art. 34 ust. 1 – Ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o ochronie przeciwpożarowej/

 

 

HISTORIA TWORZENIA ORGANIZACJI STRAŻACKIEJ NA TERENIE GMINY GRĘBKÓW

 

Pierwsze jednostki straży pożarnej na terenie gminy powstały w latach dwudziestych. Założycielami ich byli księża, którzy z tym czasie byli inicjatorami tworzenia organizacji społecznych i szerzenia oświaty na wsi w młodej niepodległej Polsce.

W 1922r. powstała z inicjatywy ks. Stanisława Kaweckiego jednostka OSP w Grębkowie.

W skład pierwszego zarządu jednostki weszli:

  • Stanisław Kawecki – Prezes
  • Aleksander Glinka – Naczelnik
  • Władysław Urban – Sekretarz
  • Stanisław Sasim – Skarbnik

 

W 1924r. powstała jednostka OSP w Suchej Starej. W skład pierwszego zarządu weszli inicjatorzy jej założenia w osobach:

  • Franciszek Jakubczak – Prezes
  • Apolinary Wrzosek – Naczelnik
  • Władysław Jadczuk – Sekretarz
  • Józef Woźniak – Skarbnik

W 1927r. założono jednostkę OSP w Żarnówce. Pierwszy zarząd tworzyli podobnie jak w poprzednich przypadkach inicjatorzy jej założenia:

  • Franciszek Miazga – Prezes
  • Stanisław Boruc – Naczelnik
  • Wincenty Skonecki – Sekretarz
  • Kazimierz Miąsek – Skarbnik

 

Organizacje strażackie oprócz swej podstawowej działalności – ochrony przeciwpożarowej – były inicjatorami rozwoju życia kulturalnego na wsi. Uświetniali swym udziałem uroczystości świeckie i kościelne.

Stan zagrożenia pożarowego w tym czasie był bardzo duży. Ponad 90% zabudowy wsi tworzyły zwarte skupiska drewnianych budynków krytych słomą. Zabudowa taka sprzyjała szybkiemu rozprzestrzenianiu się pożarów. Było to więc pożary duże, przynoszące ogromne straty materialne.

Dla poprawy ochrony przeciwpożarowej przystąpiono do tworzenia kolejnych jednostek OSP. I tak w 1930 roku założono jednostkę OSP w Słuchocinie, której jednym z założycieli był Józef Więch.

W 1937 roku powstała jednostka OSP w Grodzisku. W skład pierwszego zarządu weszli:

  • Wacław Kodym – Prezes
  • Emil Brzezik – Naczelnik
  • Mateusz Rejmuza – Sekretarz
  • Stanisław Plewka – Skarbnik

Okres wojny to ciężka próba również dla organizacji strażackiej. Jako organizatorzy działalności kulturalnej i oświatowej na wsi, strażacy byli szczególnie represjonowanie przez okupanta. Wielu z nich zostało wcielonych do wojska, wywiezionych na przymusowe roboty do Niemiec. Wielu z wyniku działań wojennych zginęło.
Pozostali na miejscu, prowadzili akcje gaśnicze powstałych w wyniku działań wojennych pożarów.

Działania wojenne nie pozostały bez wpływu na rozwój organizacji strażackiej na terenie gminy. Mieszkańcy gminy przebywający na robotach przymusowych w Niemczech zetknęli się tam z organizacją straży pożarnych, zapoznali się też ze sprzętem pożarniczym będącym na wyposażeniu straży. Doświadczenia swe zaczęli przenosić po powrocie na nasz grunt.

Po zastoju w okresie odbudowy wiosek ze zniszczeń wojennych zaczęto tworzyć nowe jednostki OSP. Powstały w tym okresie jednostki: w Gałkach z zarządem w składzie:

  • Wacław Michałowski – Prezes
  • Stefan Pałdyna – Naczelnik
  • Jan Michałowski – Sekretarz
  • Jan Boruc – Skarbnik

oraz w Proszewie z zarządem w składzie:

  • Bronisław Kruk – Prezes
  • Wacław Boruc – Naczelnik
  • Aleksander Karczewski – Sekretarz
  • Eugeniusz Karczewski – Skarbnik

Prowadzona w latach sześćdziesiątych powszechna elektryzacja wsi, rozwój budownictwa, a co za tym idzie wzrost wartości majątku trwałego mieszkańców, wymusiło potrzebę poprawy ochrony przeciwpożarowej gminy. W latach tych powstały jednostki OSP:

w Leśnogórze z zarządem w składzie:

  • Wacław Krupa – Prezes
  • Stanisław Wójcik – Naczelnik
  • Aniela Gerlińska – Sekretarz
  • Jan Boruc s. Pol. – Skarbnik

w Trzciance Starej z zarządem w składzie:

  • Władysław Trojanowski – Prezes
  • Stanisław Kot – Naczelnik
  • Eugeniusz Grabowski – Sekretarz
  • Zygmunt Bok – Skarbnik

w Polkowie Sagałach z zarządem w składzie:

  • Józef Wąsowski – Prezes
  • Franciszek Żołędowski – Naczelnik
  • Mieczysław Krasnodębski – Skarbnik
  • Stanisław Boguszewski – Sekretarz

w Pobratymach z zarządem w składzie:

  • Józef Trojanowski – Prezes
  • Stefan Polkowski – Naczelnik
  • Antoni Łazowski – Skarbnik
  • Marian Konca – Sekretarz

w Chojecznie Sybilakach z zarządem w składzie:

  • Jerzy Wrzosek – Prezes
  • Marian Skolimowski – Naczelnik
  • Ryszard Bednarzak – Sekretarz
  • Wacław Urban – Skarbnik

w Podsuszu z zarządem w składzie:

  • Józef Cmuchalski – Prezes
  • Kazimierz Nasiłowski – Naczelnik
  • Marian Więch – Sekretarz
  • Roman Świerczewski – Skarbnik

W 1972 roku założono jednostkę OSP w Kózkach. Zarząd jednostki utworzyli:

  • Tadeusz Chodowski – Prezes
  • Czesław Czapski – Naczelnik
  • Marian Gral – Skarbnik
  • Wiesław Chabiera – Sekretarz

W tym okresie obserwowany był bardzo dynamiczny rozwój działalności kulturalnej jednostek OSP na rzecz środowiska. Możliwość organizacji zabaw tanecznych z bufetem alkoholowym pozwoliła na osiąganie dużych zysków co zaowocowało potem w inicjatywach budowy remizo – świetlic. Pomogła w tym również polityka Państwa polegająca na szeroko pojętym popieraniu organizacji społecznych oraz stworzeniu dużym ułatwień dla budowy obiektów użyteczności publicznej na wsi, szczególnie remizo – świetlic.

W wyniku tego w latach siedemdziesiątych przy dużym udziale środków budżetu Państwa, a szczególnie Funduszu Prewencyjnego PZU wybudowano remizo – świetlice w Podsuszu, Chojecznie Sybilakach, Suchej Starej, Leśnogórze, Gałkach, Polkowie Sagałach, Pobratymach, Żarnówce. W 1988 roku oddano do użytku świetlicę w Słuchocinie. W okresie tym wybudowano również garaże OSP w Grębkowie oraz  pomieszczenia na sprzęt pożarniczy w Proszewie i Grodzisku.

Jednoski OSP w Kózkach i Trzciance Starej przystosowały na swe potrzeby budynki po szkołach podstawowych, które w wyniku reformy nauczania zostały w latach siedemdziesiątych zlikwidowane.

W wyniku zmian w podziale administracyjnym kraju w latach 1973 – 1975, oraz wejścia z życie Ustawy z dnia 12 czerwca 1975r. o ochronie przeciwpożarowej /Dz. U. Nr 20, poz. 106/, czternaście jednostek OSP oraz odpowiedzialność za stan wyposażenia jednostek w sprzęt pożarniczy przyjęła na siebie Komenda Rejonowa Straży Pożarnych w Węgrowie. W okresie tym trzy jednostki OSP: w Grębkowie, Suchej Starej i Polkowie Sagałach otrzymały samochody pożarnicze. Dokonano także wymiany motopomp i podstawowego sprzętu pożarniczego.

 

Zarząd Gminny Ochotniczej Staży Pożarnej w Grębkowie powstał w marcu 1973 roku. Wziął się z reformy administracyjnej podziały kraju, która została wprowadzona z dniem 1 stycznia 1973 roku. Idea powstania związku gminnych straży pożarnych dała możliwość integracji na szczeblu gminnym wszystkich działań z zakresie ochrony przeciwpożarowej jak i statutowej.

W 1974 roku oddano do użytku remizo – świetlicę w Suchej Starej. Inicjatorem budowy był komitet budowy w skład którego wchodzili druhowie: Gral Antoni, Niewiatowski Aleksander, Woźniak Józef.
W otwarciu udział wzięli druhowie z Komendy Rejonowej. Pietrzak Artur, Dębski Aleksander, Zelont Marek, Grodzki Zygmunt, Górski Jan.

W 1975 roku odbył się I ZJAZD GMINNY ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH  w GRĘBKOWIE. Zostały wybrane nowe władze tj. zarząd gminny i komisję rewizyjną, która przyjęła do działania program uchwalony przez zjazd.
Skład osobowy Zarządu Gminnego ZOSP wybrany na I-ym Zjeździe Gminnym ZOSP na kadencję 1975 – 1978:
Kazimierz Nasiłowski – Prezes
Zygmunt Grodzki – Wiceprezes
Marek Perczyński – Sekretarz
Jan Nasiłowski – Skarbnik
Zygmunt Tafil – Komendant Gminny OSP
Antoni Gral – Członek
Emil Brzezik – Członek
Stanisław Wójcik – Członek
Franciszek Żołędowski – Członek
Stanisław Oliwiński – Członek
Zygmunt Taciak – Członek
Antoni Łazowski – Członek
Czesław Czapski – Członek
Stanisław Kot – Członek

Gminna Komisja Rewizyjna ZOSP w składzie:
Stanisław Nowak – Przewodniczący
Mieczysław Krasnodębski – Sekretarz
Aleksander Niewiatowski – Członek

Powołany na pierwszym zjeździe Zarząd Gminny ZOSP miał za zadanie koordynację działań organizacji strażackiej na terenie gminy, współpracę z Komendą Rejonową Straży Pożarnych oraz Zarządem Wojewódzkim ZOSP w Siedlcach, w sprawach poprawy stanu wyposażenia jednostek w sprzęt pożarniczy, pomocy w realizacji działań inwestycyjnych i organizacyjnych jednostek. Prowadzenie zadań statutowych jak współzawodnictwo jednostek OSP i zarządów gminnych czy zawody sportowo – pożarnicze, organizacja uroczystości strażackich jak wręczanie odznaczeń organizacyjnych i państwowych dla członków OSP.

 

W 1979 roku odbył się II ZJAZD GMINNY ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH  w GRĘBKOWIE. Zostały wybrane nowe władze tj. zarząd gminny i komisję rewizyjną, która przyjęła do działania program uchwalony przez zjazd.
Skład osobowy Zarządu Gminnego ZOSP wybrany na II-im Zjeździe Gminnym ZOSP na kadencję 1979 – 1982:
Jan Górski – Prezes
Kazimierz Nasiłowski – Wiceprezes
Tadeusz Królikowski – Sekretarz
Jan Nasiłowski – Skarbnik
Antoni Gral – Komendant Gminny OSP
Zygmunt Tafil – Członek
Stanisław Wójcik – Członek
Franciszek Żołędowski – Członek
Stanisław Kot – Członek
Czesław Czapski – Członek
Antoni Łazowski – Członek
Stanisław Oliwiński – Członek
Zygmunt Taciak – Członek

Gminna Komisja Rewizyjna ZOSP w składzie:
Franciszek Kuźma – Przewodniczący
Mieczysław Krasnodębski – Sekretarz
Aleksander Niewiatowski – Członek

W okresie gdy z zarządzie gminnym działał naczelnik gminy Zygmunt Grodzki oddano do użytku remizo – świetlice w: Gałkach, Pobratymach, Suchej Starej, Chojecznie Sybilakach, wybudowano garaże dla OSP Grębków oraz pomieszczenia na sprzęt pożarniczy w Grodzisku i Proszewie. Dokonano również nadbudowy nad remizo – świetlicą w Grębkowie z przeznaczeniem na Urząd Gminy.

W latach 1979 – 1981 podczas prezesury dh. Jana Górskiego Zarząd Gminny ZOSP w Grębkowie zajmował pierwsze miejsce w województwie we współzawodnictwie zarządów gminnych, a w 1980 roku zajął miejsce II-gie. Jednostka OSP w Grębkowie w 1981 roku zajęła II-gie miejsce w województwie we współzawodnictwie jednostek.

W 1979 roku oddano do użytku remizo – świetlicę w Gałkach. Inicjatorem budowy był komitet budowy w skład którego wchodzili druhowie: Taciak Zygmunt, Michałowski Jan, Michałowski Marian, Parapura Zygmunt.
W otwarciu brali udział druhowie: Rudaś Janusz, Dębski Aleksander, Bala Waldemar, Górski Jan, Grodzki Zygmunt.

 

W 1983 roku odbył się III ZJAZD GMINNY ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH  w GRĘBKOWIE. Zostały wybrane nowe władze tj. zarząd gminny i komisję rewizyjną, która przyjęła do działania program uchwalony przez zjazd.
Skład osobowy Zarządu Gminnego ZOSP wybrany na III-im Zjeździe Gminnym ZOSP na kadencję 1983 – 1986:
Jan Górski – Prezes
Kazimierz Nasiłowski – Wiceprezes
Tadeusz Królikowski – Sekretarz
Jan Nasiłowski – Skarbnik
Antoni Gral – Komendant Gminny OSP
Franciszek Żołędowski – Członek
Stanisław Wójcik – Członek
Jan Bieniak – Członek
Zygmunt Taciak – Członek
Jerzy Wrzosek – Członek
Konstanty Dybowski – Członek
Jan Grabarczyk – Członek
Kazimierz Kopeć – Członek
Zygmunt Więch – Członek

Gminna Komisja Rewizyjna ZOSP w składzie:
Franciszek Kuźma – Przewodniczący
Stanisław Nowak – Sekretarz
Mieczysław Krasnodębski – Członek
(rysunek 1 i 2) W 1983 roku oddano do użytku remizo – świetlicę w Chojecznie Sybilakach. Inicjatorem budowy był komitet budowy w skład którego wchodzili druhowie: Urban Wacław, Wrzosek Jerzy, Dudek Wiesław, Skolimowski Marian.
W otwarciu brali udział druhowie: Górski Jan, Grodzki Zygmunt.

W 1986 roku oddano do użytku Remizo – świetlicę w Pobratymach. Inicjatorem budowy był komitet budowy w skład którego wchodzili druhowie: Łazowski Antoni, Dybowski Konstanty, Polkowski Jan, Szoszonska Michalina, Rytel Krystyna, Rytel Zofia.
W otwarciu udział wzieli: Polkowski Marian, Pietrzak Artur, Rudaś Janusz, Dębski Aleksander, Górski Jan, Grodzki Zygmunt, Karcz Adam.
Odznaczeni zostali:
Trojanowski Józef – złotym medalem,
Łazowski Antoni – srebrnym medalem,
Dybowski Konstanty – brązowym medalem.

(rysunek 3i4) W 1987 roku odbył się IV ZJAZD GMINNY ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH  w GRĘBKOWIE. Prezesem Zarządu został Naczelnik Gminy Tadeusz Zbigniew Jaworski.
Skład osobowy Zarządu Gminnego ZOSP wybrany na IV-ym Zjeździe Gminnym ZOSP na kadencję 1987 – 1990:
Tadeusz Zbigniew Jaworowski – Prezes
Kazimierz Nasiłowski – Wiceprezes
Ewa Szczęśniak – II Wiceprezes
Tadeusz Krolikowski – Sekretarz
Jan Nasiłowski – Skarbnik
Antoni Gral – Komendant Gminny OSP
Stanisław Wójcik – Członek
Jan Bieniak – Członek
Antoni Łazowski – Członek
Zygmunt Taciak – Członek
Kazimierz Janiuk – Członek
Franciszek Żołędowski – Członek
Marian Trojanowski – Członek
Stanisław Oliwiński – Członek
Eugeniusz Grabowski – Członek

Gminna Komisja Rewizyjna ZOSP:
Franciszek Kuźma – Przewodniczący
Aleksander Niewiatowski – Sekretarz
Stanisław Nowak – Członek

W okresie prezesury Tadeusza Zbigniewa Jaworowskiego zorganizowano uroczystości wręczenia sztandarów dla jednostki OSP w Grębkowie (1987r.) i dla Zarządu Gminnego ZOSP w Grębkowie (1988r.) oraz oddano do użytku budynek remizo – świetlicy w Słuchocinie (1988r.).

Po zrzeszeniu się jednostek OSP w związku, zaczęto organizować gminne zawody sportowo – pożarnicze. Niestety nie wszystkie jednostki OSP brały w nich udział. We wszystkich edycjach zawodów brały udział jednostki z Grębkowa i Suchej Starej. W większości zawodów uczestniczyły jednostki z Pobratym, Kózk i Polkowa Sagał. Sporadycznie w zależności od miejsca organizacji zawodów brały udział jednostki z Żarnówki, Leśnogóry, Grodziska. Między jednostkami z Grębkowa, Suchej Starej i Pobratym toczyła się przeważnie walka o pierwsze trzy miejsca z zawodach.

(rys. 5,6,7,8)W kwietniu 1987 roku odbyły się zawody sportowo – pożarnicze, w których brało udział 7 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. Rywalizacja miała miejsce na placu szkolnym w Grębkowie. Na podium znalazły się:
I miejsce OSP Pobratymy,
II miejsce OSP Sucha Stara,
III miejsce OSP Grębków.

(rys. 9,10,11,12) W dniu 13 listopada 1987 roku miało miejsce wręczenie Sztandaru Ochotniczej Straży Pożarnej w Grębkowie, której prezesem był Bieniak Jan, a naczelnikiem Kuźma Franciszek.

(rys. 13,14) W dniu 29 maja 1988 roku odbyły się zawody sportowo – pożarnicze, w których udział wzięło 14 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej na placu szkolnym w Grębkowie.

(rys. 16-19) W dniu 13 listopada 1988 roku odbyło się wręczenie Sztandaru Zarządowi Gminnemu Związku Ochotniczej Straży Pożarnej w Grębkowie.

W 1990r. po wprowadzeniu głębokich reform w gospodarce oraz demokratycznych rządów w Polsce, zgodnie z Ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz. U. Nr 16, poz. 95, Nr 34, poz. 199 i Nr 43, poz. 253/ ochrona przeciwpożarowa przeszła w gestię gmin. Pogorszyło to i tak już złą sytuacja finansową jednostek OSP co wpłynęło na obniżenia dyscypliny organizacyjnej i sprawności operacyjnej.

 

W 1991 roku odbył się V ZJAZD GMINNY ZWIĄZKU OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH  w GRĘBKOWIE. Prezesem Zarządu Gminnego wybrano Wójta Gminy Grębków Adama Karczewskiego.
Skład osobowy Zarządu Gminnego ZOSP wybrany na IV-ym Zjeździe Gminnym ZOSP na kadencję 1991 – 1994:
Adam Karczewski – Prezes
Jan Bieniak – Wiceprezes
Władysław Wrzosek – Sekretarz
Jan Nasiłowski – Skarbnik
Antoni Gral – Komendant Gminny OSP
Czesław Czapski – Członek
Kazimierz Nasiłowski – Członek
Mieczysław Polkowski – Członek
Antoni Łazowski – Członek
Marian Twardowski – Członek
Jerzy Brzezik – Członek
Zbigniew Górny – Członek
Zygmunt Taciak – Członek

Gminna Komisja Rewizyjna ZOSP w składzie:
Franciszek Kuźma – Przewodniczący
Grzegorz Dymek – Sekretarz
Bogusław Kowalczyk – Członek

Aby pobudzić do działania jednostki OSP, na V-ym Zjeździe Gminnym ZOSP przyjęto do realizacji przedstawione przez nowy zarząd dokumenty w postaci: regulaminu współzawodnictwa statutowego jednostek OSP gminy Grębków, książkę pracy jednostki OSP, karty oceny pracy Komendanta Gminnego OSP i działalności jednostek OSP.

 

W roku 1991 rozpoczęto postępowanie sądowe w sprawach ustalenia praw własności terenów na których pobudowane zostały remizo – świetlice. Na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w Węgrowie oraz dalszych działań komunalizacyjnych na mienie komunalne gminy przeszły tereny w Trzciance Starej, Pobratymach, Kózkach, Grodzisku. Odstąpiono czasowo od postępowania sądowego w stosunku do terenów w Żarnówce, Podsuszu, Starej Suchej, Gałkach i Słuchocinie. Jedynie jednostka OSP w Leśnogórze już obecnie jest właścicielem terenu i budynku remizo – świetlicy.

W tym samym  czasie prowadzono również postępowanie w Sądzie Rejonowym w Siedlcach o nadanie osobowości prawnej wszystkim jednostkom OSP działającym na terenie gminy.

W 1992 roku na terenie gminy sprowadzono dwa samochody pożarnicze typu Jelcz 005 rodzaj GBA 2,5/16/beczkowozy/ dla jednostek OSP w Leśnogórze i Grębkowie. Przekazane zostały one na wniosek Wójta Gminy Grębków Adama Karczewskiego z poparciem Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w Węgrowie Janusza Rudasia przez Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie. W zamian za przekazanie w/w pojazdów wpłacono na konto Fundacji Ochrony Pożarowej sumy: Leśnogóra 30 mln zł, Grębków 35 mln zł, w tym 10 mln zł z funduszu wiejskiego wsi Grębków przekazano do dyspozycji urzędu gminy.

Stary samochód typu STAR 26P na wniosek Zarządu Gminnego Związku OSP w Grębkowie w porozumieniu z Komendantem Rejonowym Straży Pożarnych w Węgrowie Jednostka OSP w Grębkowie przekazała nieodpłatnie Jednostce OSP w Żarnówce. Dzięki zaangażowaniu członków  jednostki OSP w Żarnówce doprowadzono własnymi siłami w/w pojazd do stanu używalności i w grudniu 1992 roku dokonano zmiany kategorii jednostki z typu „M” do typu „S-1”.

 

W dniu 22 listopada 1992 roku odbyła się uroczystość